Windows 10’u formatlamak için iki temel yol var. Bilgisayarınız açılıyorsa “Bu Bilgisayarı Sıfırla” seçeneği en hızlısı; sistem hiç açılmıyorsa ya da tamamen temiz bir kurulum istiyorsanız USB ile kurulum yapmanız gerekir. Aşağıda ikisini de adım adım anlatıyorum.
Format öncesi: verilerinizi yedekleyin
Format, diskteki her şeyi siler. Başlamadan önce masaüstü, Belgeler, İndirilenler, Resimler ve Masaüstü klasörlerinizdeki dosyaları harici bir diske ya da buluta kopyalayın. Tarayıcı şifrelerinizi ve yer imlerinizi dışa aktarın. Eğer Windows’unuz kutu lisansıysa ürün anahtarını not alın; dijital lisans Microsoft hesabınıza bağlıysa aynı hesapla giriş yaptığınızda otomatik etkinleşir.
Yöntem 1: Bu Bilgisayarı Sıfırla (en kolay yol)
Bilgisayar normal şekilde açılıyorsa USB’ye gerek yok. Şu adımları izleyin:
- Ayarlar > Güncelleştirme ve Güvenlik > Kurtarma yoluna gidin.
- “Bu Bilgisayarı Sıfırla” bölümünde Başlat‘a tıklayın.
- “Dosyalarımı koru” seçeneği kişisel dosyalarınızı saklar ama programları siler; tam temizlik için “Her şeyi kaldır”‘ı seçin.
- İsterseniz “Buluttan indir” ile en güncel Windows’u kurabilirsiniz (internet gerekir).
Bu yöntem, özellikle sistem yavaşlamış veya bozulmuşsa ve masaüstüne erişebiliyorsanız yeterlidir.
Yöntem 2: USB ile temiz kurulum
Sistem hiç açılmıyorsa ya da diskteki tüm bölümleri silip sıfırdan kurmak istiyorsanız önyüklenebilir USB oluşturmanız gerekir.
Adım 1: Kurulum USB’si hazırlayın
Çalışan bir bilgisayarda Microsoft’un resmi sayfasından Medya Oluşturma Aracı‘nı indirin. Aracı çalıştırıp dil ve Windows sürümünü seçin, ardından en az 8 GB’lık boş bir USB belleği seçin. Araç bellekten tüm verileri silerek kurulum medyası hazırlar.
Adım 2: BIOS’tan USB’yi önyükleme aygıtı yapın
USB’yi takıp bilgisayarı yeniden başlatın. Açılışta DEL, F2 veya F12 tuşuna art arda basarak BIOS’a girin (markaya göre değişir). Boot sekmesinden USB belleği ilk sıraya alın ve kaydedip çıkın. Bazı anakartlarda kurulum medyasının görünmesi için Secure Boot ayarını kapatmanız gerekebilir.
Adım 3: Disk bölümlerini silip kurulumu başlatın
Bilgisayar USB’den açılınca dil seçin ve “Şimdi Yükle”‘ye tıklayın. “Hangi tür yükleme yapmak istiyorsunuz?” ekranında “Özel: Yalnızca Windows’u yükleyin” seçeneğini seçin. Disk bölümleme ekranında eski sisteme ait tüm bölümleri (Sistem, MSR, Kurtarma, Birincil) tek tek seçip Sil‘e tıklayın. Geriye “Ayrılmamış Alan” kalınca onu seçip İleri‘ye basın; Windows gerekli bölümleri kendisi oluşturur ve kurulum başlar.
Kurulum sonrası: sürücüler ve güncellemeler
Windows masaüstüne indiğinde önce Ayarlar > Güncelleştirme ve Güvenlik > Windows Update‘ten güncellemeleri çalıştırın. Aygıt Yöneticisi‘nde sarı ünlem işaretli cihaz varsa, ekran kartı, ses ve ağ sürücülerini üreticinin sitesinden indirip kurun. Format öncesi sürücüleri USB’ye yedeklediyseniz bu adım daha da kolay olur. Format tamamlandıktan sonra Windows 10’unuzu tekrar etkinleştirmeniz gerekebilir.
Sık sorulan sorular
Format atarken dosyalarımı koruyabilir miyim?
“Bu Bilgisayarı Sıfırla” içindeki Dosyalarımı koru seçeneği kişisel dosyalarınızı saklar ama tüm programları siler. En garantilisi yine de dosyaları önceden harici diske kopyalamaktır.
USB yerine DVD kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz ama günümüz dizüstülerinin çoğunda DVD sürücü yok. USB hem hızlı hem pratik. DVD için Medya Oluşturma Aracı’nın ISO indir seçeneğini kullanıp dosyayı DVD’ye yazmanız gerekir.
Format sonrası lisans anahtarını tekrar girmem gerekir mi?
Dijital lisans Microsoft hesabınıza bağlıysa aynı hesapla giriş yaptığınızda otomatik etkinleşir, anakart değişmediyse anahtar gerekmez. Kutu lisansıysa anahtarınızı saklamış olmanız gerekir.
Format sırasında elektrik kesilirse ne olur?
Disk bölümleri silinirken veya dosyalar kopyalanırken kesinti olursa sistem açılmayabilir. Dizüstü bilgisayarda şarj kablosunu takılı tutun, masaüstünde ise kesintisiz güç kaynağı (UPS) kullanmaya özen gösterin.
