Bir icra takibi sürecinde borçlu çalışıyorsa akla gelen ilk sorulardan biri maaşına ne olacağıdır. Maaş haczi, işverenin kendi kararıyla uyguladığı bir işlem değildir; icra müdürlüğü tarafından işverene gönderilen bildirim üzerine devreye girer. Peki maaşın ne kadarı haczedilebilir? Bu yazıda maaş haczinin yasal sınırlarını, nafaka gibi özel durumları ve birden fazla dosyanın bulunduğu hâlleri ele alıyoruz.
Maaş haczi tam olarak nedir?
Maaş haczi, borç nedeniyle yürütülen icra takibinde borçlunun çalıştığı işyerinden aldığı ücretin kanunen haczedilebilir kısmının icra dosyasına aktarılmasıdır. Haciz miktarı; ücretin hukuki niteliğine, alacağın türüne, varsa önceki hacizlere ve icra dosyasının somut özelliklerine göre belirlenir. Bu nedenle yalnızca maaş tutarına bakarak kesin bir kesinti hesabı yapmak doğru olmaz. Sürecin genel işleyişi için İstanbul icra süreci rehberimize göz atabilirsiniz.
Maaşın en fazla ne kadarı haczedilebilir?
Genel kural olarak işçilerin aylık ücretlerinin en fazla dörtte biri, yani %25’i haczedilebilir. Bu sınır 4857 sayılı İş Kanunu’nun 35. maddesinde düzenlenmiştir. Maaş ve ücret haczine ilişkin genel çerçeve ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesinde yer alır. Buna göre ücretin dörtte üçlük bölümü borçluya kalır.
| Hacze Esas Ücret | %25 Kesinti | Kesinti Sonrası Kalan |
|---|---|---|
| 20.000 TL | 5.000 TL | 15.000 TL |
| 30.000 TL | 7.500 TL | 22.500 TL |
| 40.000 TL | 10.000 TL | 30.000 TL |
Örneğin ücret 40.000 TL ise, genel ücret haczi kuralının uygulandığı bir durumda dörtte birlik sınır gereği 10.000 TL kesinti gündeme gelebilir. Buradaki tablo yalnızca genel ücret haczi için basit bir hesaplama örneğidir; ücretin hukuki niteliği farklıysa sonuç değişebilir.
Nafaka borcunda maaşın ne kadarı haczedilebilir?
Nafaka alacakları bakımından genel ücret haczi kurallarından farklı bir değerlendirme yapılabilir. İş Kanunu’nun 35. maddesinde dörtte birlik sınır düzenlendikten sonra nafaka alacaklılarının haklarının saklı olduğu ayrıca belirtilmiştir. Bu nedenle nafaka borcu bulunan bir kişinin maaşından yapılacak kesinti tek başına %25 oranı üzerinden değerlendirilmemelidir. Hükmedilen nafakanın türü ve miktarı ile icra dosyasındaki diğer işlemler somut olarak incelenir. Aile hukukuna dair genel çerçeve için İstanbul aile hukuku rehberi yazımız faydalı olabilir.
Birden fazla icra dosyası varsa oran artar mı?
Hayır. Birden fazla maaş haczi bulunması, her dosya için aynı anda ayrı ayrı %25 oranında kesinti yapılacağı anlamına gelmez. Hacizler sıraya konulur; öndeki haczin kesintisi devam ederken sonraki haciz bakımından sıra kuralı dikkate alınır. Öndeki haciz sona erdiğinde sıradaki haczin uygulanması gündeme gelebilir. Bu nedenle dosyaların geliş sırası ve mevcut hacizlerin durumu büyük önem taşır.
Asgari ücret alan çalışanın maaşı haczedilebilir mi?
Asgari ücret alan bir çalışanın ücretinin tamamının olağan ücret haczi kapsamında haczedilmesi mümkün değildir; ücret haczinde kanuni sınırlar ve varsa özel alacaklara ilişkin hükümler dikkate alınır. Asgari ücret tutarı dönem dönem değiştiği için sabit bir rakam üzerinden genel hesap yapmak yanıltıcı olur. İlgili dönemde geçerli ücret tutarı ve alacağın niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
İşverenin süreçteki yükümlülükleri nelerdir?
- İcra müdürlüğünden gelen maaş haczi bildirimini işleme almak,
- Haciz yazısına göre gerekli kesintiyi yapmak,
- Kesilen tutarı icra dosyasına göndermek,
- Çalışanın iş ve ücret durumundaki değişiklikleri ilgili icra dairesine bildirmek.
Sonuç
Maaş haczi; oranı, sınırları ve istisnaları bakımından kanunda ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Genel kural dörtte bir olsa da nafaka gibi özel alacaklarda sonuç değişebilir. Bu nedenle kesinti hesabı yapılırken yalnızca maaş tutarına değil, dosyanın bütününe ve alacağın türüne bakılmalıdır. Maaşın ne kadarı haczedilebilir sorusunun ayrıntılı ve güncel açıklaması için Koza Avukatlık’ın hazırladığı rehbere göz atabilirsiniz.
Kaynak: https://www.kozaavukatlik.com.tr/maasin-ne-kadari-haczedilebilir/
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz.
